Οι άφθες είναι βλάβες του στόματος οι οποίες εμφανίζονται πολύ συχνά στην παιδική ηλικία αλλά και στην ενήλικη ζωή. Πρόκειται για μικρές επιφανειακές πληγές με στρογγυλό ή οβάλ σχήμα στο στόμα οι οποίες πονάνε και συχνά υποτροπιάζουν. Οι πληγές αυτές καλύπτονται από μια άσπρη μεμβράνη, ενώ γύρω από αυτήν ο βλεννογόνος έχει ερυθρό χρώμα. Στην αρχή εμφανίζεται σαν μια κόκκινη κηλίδα που πονά, στη συνέχεια φουσκώνει και σπάζει και μένει το έλκος. Εμφανίζονται στο εσωτερικό του στόματος και συχνότερα στα χείλη, στη πάνω /κάτω/πλάγια επιφάνεια της γλώσσας και στα μάγουλα. Συνήθως παρουσιάζονται περισσότερες από μία άφθες μαζί. Είναι μικρές με διάμετρο μικρότερη του ενός εκατοστού και μόλις το 15% από αυτές εμφανίζει μεγαλύτερη διάμετρο.

Γιατί εμφανίζονται;

Οι άφθες είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Η πρώτη αναφορά έχει γίνει ήδη από τον Ιπποκράτη. Ωστόσο μέχρι σήμερα η αιτιολογία τους παραμένει άγνωστη. Υπάρχουν εκλυτικοί παράγοντες οι οποίοι προκαλούν την εμφάνιση των αφθών, οι κυριότεροι από τους οποίους είναι:

• αλλεργία σε κάποια τροφή (π.χ τυρί, σοκολάτα, γλουτένη, φράουλες, ντομάτες, διάφορα συντηρητικά τροφίμων)
• πρόσφατη ασθένεια (υψηλός πυρετός)
• αλλεργία σε κάποιο φάρμακο
• άγχος
• έλλειψη βιταμινών (κυρίως του συμλέγματος Β)
• ορμονικές διαταραχές
• διαταραχές του αίματος (έλλειψη σιδήρου)
• νοσήματα του γαστρεντερικού συστήματος
• η κληρονομικότητα δηλαδή ο γονιός ενός παιδιού εμφανίζει άφθες τότε το παιδί έχει 50% πιθανότητες να παρουσιάσει το ίδιο πρόβλημα. 

Οι άφθες είναι συνήθως ακίνδυνες και εύκολα αντιμετωπίσιμες. Γίνονται καλά από μόνες τους και φεύγουν όπως εμφανίστηκαν. Οι άφθες δεν είναι μεταδοτικές. Οι μικρές που παρουσιάζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα συνήθως υποχωρούν από μόνες τους μετά από 1-2 εβδομάδες. Οι μεγαλύτερες με διάμετρο μεγαλύτερη του ενός εκατοστού συνήθως επιμένουν περισσότερο καιρό σε σχέση με τις μικρές.

Ποια είναι η θεραπεία;

Δεν υπάρχει φάρμακο που να θεραπεύει την αφθώδη στοματίτιδα. Σκευάσματα χορηγούνται τοπικά για να απαλύνουν το πόνο. Υπάρχουν στο φαρμακείο προϊόντα σε μορφή διαλύματος, γέλης ή spray που τοποθετούνται πάνω στις άφθες και περιορίζουν τον πόνο. Πρέπει να αποφεύγονται τροφές που είναι ερεθιστικές για τα έλκη όπως ξινές αλμυρές και όλα τα καρυκεύματα. Στοματικά αντισηπτικά ή τοπικά αντιβιοτικά, όχι μόνο δεν βοηθούν αλλά μπορεί να ερεθίσουν περισσότερο. Επίσης, τις πρώτες ημέρες που ο πόνος είναι έντονος, πλύσεις με χλιαρό χαμομήλι, είναι πολύ ανακουφιστικές. Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις πολλαπλών ή μεγάλων βλαβών με συχνές υποτροπές, μπορεί να χρειαστεί συστηματική θεραπεία συνήθως με κορτικοστεροειδή, όμως, οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή θα πρέπει να λαμβάνεται μόνο μετά από σύσταση του οδοντιάτρου ή του παδιάτρου σας. Επίσης, όταν εμφανίζεται στο στόμα μία πληγή η οποία δεν επουλώνεται πρέπει να εξεταστεί υποχρεωτικά από γιατρό.

Θεραπεία με laser

Εκτός από τις κλασικές τεχνικές αντιμετώπισης των αφθών,  στο ιατρείο μας οι άφθες αντιμετωπίζονται και με τη χρήση laser. Χρήση του laser όχι μόνο δεν προκαλεί πόνο. Το tip του laser δεν ακουμπά πάνω στη βλάβη, αλλά παραμένει σε μια απόσταση αρκετών χιλιοστών από αυτήν. Η οπτική δέσμη του laser εξαχνώνει και εξαφανίζει το επώδυνο  μέρος της βλάβης, ενώ προσφέρει ταυτόχρονα και μια αρχική επούλωση. Ο πόνος εξαφανίζεται άμεσα και δίνονται οδηγίες στον ασθενή να αποφεύγει για μια δυο μέρες τα ξινά ώστε να μην έχει την παραμικρή ενόχληση.